O skutkach cywilnych decydują dokumenty i ich właściwa kolejność
- USC przygotowuje zaświadczenie o braku przeszkód i przyjmuje oświadczenia dotyczące nazwisk.
- Parafia ustala wymagania kościelne, które mogą się różnić zależnie od miejsca ślubu.
- Po ceremonii dokumenty przekazuje duchowny, a urząd sporządza akt małżeństwa.
- Przed wizytą sprawdźcie, czy termin ślubu i ważność zaświadczenia mieszczą się w tym samym oknie.
Skutek cywilny zależy od zaświadczenia i rejestracji małżeństwa
Podczas uroczystości kościelnej składacie oświadczenie woli zawarcia małżeństwa także w rozumieniu prawa polskiego. Samo wypowiedzenie tych słów nie kończy jednak formalności: według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego potrzebne jest wcześniejsze zaświadczenie z USC, a później sporządzenie aktu małżeństwa.
To ważne rozróżnienie. Potoczna nazwa „ślub konkordatowy” może sugerować, że skutki cywilne pojawiają się samoczynnie w chwili ceremonii. Prawo wiąże chwilę zawarcia małżeństwa z oświadczeniem złożonym przed duchownym, jeśli zostaną spełnione wszystkie ustawowe warunki, w tym sporządzenie aktu przez USC.
Zaświadczenie z USC zaplanujcie pod datę ceremonii
Najczęstsza pułapka mieści się w kalendarzu: zaświadczenie ma ograniczoną ważność, więc nie można załatwić go z dowolnym wyprzedzeniem. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym dokument traci moc po upływie sześciu miesięcy od wydania.
Przykład: jeśli ślub zaplanowano na 20 sierpnia, wizyta w USC nie może wypaść wcześniej niż 20 lutego. Zaświadczenie odebrane w styczniu będzie już nieważne w dniu ceremonii, nawet jeśli wszystkie pozostałe dokumenty są gotowe. Uważam, że najbezpieczniej umówić wizytę po potwierdzeniu terminu z parafią, ale zostawić sobie zapas na poprawienie ewentualnych braków.
W USC stawiają się obie osoby, składają zapewnienie o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa oraz oświadczenia dotyczące nazwisk po ślubie i nazwiska dzieci. Za sporządzenie aktu małżeństwa pobierana jest opłata skarbowa 84 zł; samo zaświadczenie jest zwolnione z tej opłaty. Właściwy jest dowolny USC w Polsce, natomiast opłatę za akt wnosi się do gminy, w której znajduje się kościół.
Dokumenty z USC i parafii załatwia się osobno
Jedna teczka nie oznacza jednej listy wymagań. USC sprawdza przeszkody prawne i kwestie nazwisk, a parafia prowadzi własne przygotowanie do zawarcia małżeństwa kościelnego. Dlatego najpierw poproście kancelarię o listę dokumentów dla waszej sytuacji, zamiast opierać się na zestawie znalezionym dla innej parafii.
Po stronie USC zwykle potrzebne są dokumenty tożsamości, a w szczególnych sytuacjach także dokumenty dotyczące wcześniejszego małżeństwa lub dokumenty cudzoziemca. Parafia może poprosić między innymi o aktualny dokument chrztu, potwierdzenie bierzmowania, przygotowania przedślubnego albo zgodę na ślub poza parafią. Nie zakładajcie, że dokument kościelny zastąpi zaświadczenie z urzędu albo odwrotnie.
Jeśli planujecie ceremonię w innym kościele niż parafia miejsca zamieszkania, uzgodnijcie wcześniej, gdzie odbędzie się rozmowa przedślubna i kto przekaże dokumenty między parafiami. Przy ślubie z osobą, która nie ma polskiego obywatelstwa, dopytajcie USC o dokument potwierdzający możliwość zawarcia małżeństwa według prawa jej kraju. Wtedy tłumaczenia i formalności są zależne od konkretnego przypadku.
Po ceremonii podpisy trafiają do USC przez duchownego
Po złożeniu oświadczeń duchowny sporządza zaświadczenie o zawarciu małżeństwa. Podpisują je małżonkowie, duchowny oraz dwóch pełnoletnich świadków, dlatego świadkowie powinni mieć przy sobie dokumenty tożsamości. Duchowny przekazuje dokumenty do USC przed upływem pięciu dni od zawarcia małżeństwa; dni ustawowo wolne od pracy nie są wliczane do tego terminu.
Nie musicie po weselu wieźć dokumentów do urzędu na własną rękę. To duchowny przekazuje wymagane zaświadczenia do USC właściwego dla miejsca ceremonii, a urząd sporządza akt małżeństwa. Jeśli chcecie mieć potwierdzenie, że rejestracja się zakończyła, możecie sprawdzić status aktu w USC.
| Sytuacja | Co może oznaczać | Co zrobić |
|---|---|---|
| Zaświadczenie z USC wydano zbyt wcześnie | Może utracić ważność przed ceremonią | Ustalcie nowy termin wizyty i uzyskajcie ważne zaświadczenie. |
| Po ślubie nie ma aktu małżeństwa | Dokumenty mogą jeszcze nie być przekazane lub wymagać wyjaśnienia | Skontaktujcie się z parafią, a następnie z USC właściwym dla miejsca ślubu. |
| USC odmówiło wydania zaświadczenia | Urząd stwierdził przeszkodę prawną albo brak wymaganych dokumentów | Poproście o pisemną odmowę i sprawdźcie tryb wystąpienia do sądu. |
Odmowa USC uruchamia osobną procedurę
Jeśli kierownik USC odmówi wydania zaświadczenia, nie poprzestawajcie na ustnej informacji przy okienku. Poproście o pismo z uzasadnieniem, bo właśnie od doręczenia odmowy biegnie termin na dalsze działanie.
Według informacji ePUAP osoba, która nie zgadza się z odmową, może w ciągu 14 dni od jej doręczenia zwrócić się do właściwego sądu o rozstrzygnięcie, czy wskazane przez USC przyczyny uzasadniają odmowę. W sprawie, która dotyczy dokumentów z innego kraju, wcześniejszego małżeństwa albo niejasności w aktach, skonsultujcie dalsze kroki z prawnikiem lub USC. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.
Spokojny finał zaczyna się od sprawdzenia papierów
Formalności najlepiej zamknąć przed dniem ceremonii, tak aby w kościele można było skupić się na uroczystości, a nie szukać dowodu czy brakującego podpisu. Przed ślubem potwierdźcie z parafią, kto przygotuje dokumenty do podpisu i gdzie mają trafić po zakończeniu liturgii.
Jeśli podczas ceremonii pracuje fotograf, można wcześniej ustalić krótki moment na ujęcie podpisów, gdy dokumenty są już gotowe. Niech jednak najpierw zostaną spokojnie sprawdzone i podpisane przez wszystkie wymagane osoby. Jedno uzgodnienie z księdzem przed uroczystością pozwala zachować porządek formalny i nie przerywać najważniejszej chwili.
